Choć oba terminy wydają się bliskoznaczne wcale tak nie jest. To dwa różne zdarzenia prawne, które skutkują całkowicie inną odpowiedzialnością sprawcy.
Kolizja, a wypadek drogowy – podstawowe różnice
Zdarzenie drogowe może mieć różne skutki. To od nich zależy kwalifikacja czynu. Im poważniejsze zdarzenie, tym groźniejsze skutki dla sprawcy i większe uprawnienia dla poszkodowanego. Jeśli nikt nie będzie ranny, powstanie tylko szkoda materialna, będzie to rozpatrywane według art. 86 kodeksu wykroczeń. Natomiast kiedy podczas tego zdarzenia ktoś poważnie ucierpi, tzn. dozna obrażeń ciała powodujących rozstrój zdrowia powyżej 7 dni, sprawca będzie odpowiadał na podstawie art. 177 kodeksu karnego. To, czy rozstrój zdrowia trwał dłużej czy krócej niż 7 dni określa biegły sądowy lekarz w opinii sądowo-lekarskiej.
Jakie są konsekwencje wypadku drogowego, a jakie kolizji?
O ile w przypadku zwykłych kolizji, kiedy nikt nie odniósł poważnych obrażeń, karą są jedynie mandaty i punkty karne, o tyle w przypadku wypadków drogowych sankcja jest znacznie poważniejsza. Przestępstwo wypadku drogowego zostało zawarte w art. 177 kodeksu karnego. Karą za nie w każdym przypadku jest pozbawienie wolności. Długość kary zależy od doznanych przez ofiarę obrażeń.
Wyjątkiem od obligatoryjnego wszczęcia postępowania karnego jest sytuacja, w której osobą poszkodowaną jest wyłącznie osoba najbliższa – wtedy ściganie wszczyna się na wniosek poszkodowanego. Jednak, kiedy następstwem jest śmierć czy ciężki uszczerbek na zdrowiu, nie ma znaczenia czy poszkodowany jest osobą bliską sprawcy. Przestępstwo jest wtedy ścigane z urzędu.
Skutki kolizji i wypadku drogowego dla pokrzywdzonych
Skoro wiemy już jakie są skutki kolizji/wypadku wobec sprawcy, warto się przyjrzeć osobie poszkodowanej i możliwości dochodzenia naprawienia szkody.
W przypadku kolizji samochodowej w ramach odszkodowania przysługuje nam możliwość dochodzenia zwrotu uszkodzeń auta. Najczęściej wypłata odszkodowania następuje z OC sprawcy.
Natomiast wypadek uprawnia poszkodowanego do dochodzenia szerszego katalogu roszczeń. W tym przypadku również przysługuje odszkodowanie – ma jednak szerszą formę, obejmuje nie tylko naprawienie pojazdu, ale również zwrot kosztów leczenia. Oprócz tego na podstawie art. 445 kodeksu cywilnego poszkodowany może ubiegać się o zadośćuczynienie, które ma charakter kompensacyjny i ma na celu złagodzić doznaną krzywdę czy ból.
Przedawnienie dochodzenia roszczeń w przypadku kolizji i wypadku drogowego
Kiedy szkoda jest następstwem kolizji termin przedawnienia roszczenia o jej naprawienie wynosi trzy lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Bieg przedawnia może rozpocząć się w ciągu 10 lat od dnia zdarzenia, które spowodowało szkodę.
Natomiast jeśli szkoda wynikła z przestępstwa, poszkodowanemu przysługuje znacznie szersza ochrona. W przypadku zbrodni czy występku roszczenie ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Spowodowanie wypadku – czy dotyczy jedynie kierowcy pojazdu mechanicznego?
Przestępstwo z art. 177 kk może popełnić nie tylko kierowca, również pieszy czy rowerzysta. W niektórych przypadkach możliwe jest popełnienie go przez osobę, która nie uczestniczy w ruchu drogowym. Sąd Najwyższy z dnia 9.12.2010 r. w uchwale III KK 196/10 przesądził o odpowiedzialności tej osoby. Sąd stwierdził, że powierzenie samochodu osobie nieposiadającej uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych i faktycznych umiejętności do kierowania takim pojazdem może być traktowane jako współsprawstwo przestępstwa wypadku drogowego.
Jak widać najważniejszą kwestią, która przesądza o odpowiedzialności za zdarzenie drogowe jest jej skutek. Wszystko zależy od uszczerbku jaki dozna poszkodowany. O ile w przypadku zwykłej kolizji drogowej odpowiadamy de facto tylko cywilnie, to w przypadku wypadku drogowego do gry wchodzi również odpowiedzialność karna.
Autorzy:
Karolina Luty
Piotr Kłębek
