Psycholog prowadzący terapię małżeńską jako świadek przy rozwodzie

Tajemnica zawodowa psychologa

Psycholog zobowiązany jest do zachowania tajemnicy zawodowej na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów.

Zakres informacji objętych tajemnicą zawodową jest bardzo szeroki. Tajemnicą objęte są bowiem wszelkie informacje, jakich psycholog dowiedział się w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Wobec tego dotyczy to nie tylko wyników terapii małżeńskiej, ale również m.in. informacji o zdrowiu psychicznym małżonków, czy nawet ich sytuacji majątkowej. Co więcej, dotyczy to informacji przekazanych mu przez samych klientów, ale też przez osoby trzecie.

 

Psycholog jako świadek w postępowaniu cywilnym

Zgodnie z treścią art. 261 § 1  k.p.c. psycholog nie może odmówić zeznań w charakterze świadka. Wobec tego powinien on zatem na wezwanie sądu stawić się celem złożenia zeznań w charakterze świadka.

Może jednak odmówić odpowiedzi na pytania, jeśli mogłoby to być połączone z ujawnieniem informacji objętych tajemnicą zawodową. W praktyce oznacza to, że stawienie się psychologa na rozprawę może nie wnieść nic do naszej sprawy, bowiem prawdopodobnie nie odpowie na prawie żadne istotne pytanie sądu z uwagi na tajemnicę zawodową.

 

Zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej

Psycholog zwolniony jest z zachowania tajemnicy w sytuacji poważnego zagrożenia zdrowia, życia klienta lub innych osób. Aktualnie jest to jedyna możliwość naruszenia przez niego obowiązku zachowania tajemnicy.

W procesie karnym sąd może zwolnić psychologa z zachowania tajemnicy. Natomiast w procesie cywilnym nie posiada instrumentów, które uprawniają go do zwolnienia psychologa z takiego obowiązku. Wobec tego nie ma możliwości, by psycholog mógł zostać zwolniony z zachowania tajemnicy przez sąd w postępowaniu rozwodowym.

Ponadto, nie jest możliwe zwolnienie go z zachowania tajemnicy zawodowej przez samych klientów korzystających z terapii małżeńskiej. Możliwość taką przewiduje ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która dotyczy jedynie zawodów medycznych. W aktualnym stanie prawnym nie ma jednoznacznego stwierdzenia, że psycholog jest zawodem medycznym, wobec czego zwolnienie go z obowiązku zachowania tajemnicy nawet przez obu małżonków nie jest możliwe. Bowiem mogłoby go narazić na odpowiedzialność dyscyplinarną.

 

Podsumowując:

  1. psycholog prowadzący terapię małżeńską może być świadkiem w postępowaniu takim jak rozwód, lecz może odmówić odpowiedzi na pytania, które mogłyby naruszać jego tajemnicę zawodową;
  2. ani sąd ani sami małżonkowie nie mogą w postępowaniu rozwodowym zwolnić go z zachowania tajemnicy zawodowej;
  3. psycholog zwolniony jest z zachowania tajemnicy w sytuacji poważnego zagrożenia zdrowia, życia klienta lub innych osób;

 

Autorzy:

radca prawny Michał Gruchacz

asystent prawnika Karolina Luty