Elektroniczny wydruk dokumentu urzędowego przez notariusza – Tarcza 3.0.

By | Bez kategorii

Tarcza 3.0 wprowadziła kolejną zmianę, która ogranicza konieczność odbywania osobistych wizyt w urzędach. Niektóre papierowe dokumenty urzędowe będzie można zastąpić ich elektronicznym odpowiednikiem.

Zgodnie z treścią art. 31zze Tarczy 3.0. w okresie obowiązywania stanu epidemii (stanu zagrożenia epidemicznego) COVID-19, notariusz może wydrukować dokument elektroniczny sporządzony przez podmiot publiczny i opatrzyć wydruk datą pewną, o ile dokument ten jest niezbędny do przeprowadzenia czynności notarialnej. Sporządzony przez notariusza wydruk dokumentu opatrzony datą pewną ma moc prawną dokumentu elektronicznego.

Co to oznacza w praktyce?

W sytuacji gdy mamy zamiar dokonać czynności prawnej u notariusza to nie musimy już osobiście stawiać się w urzędzie po określony dokument, aby następnie przekazać go notariuszowi. Możemy zwrócić się do właściwego podmiotu publicznego o dostarczenie dokumentu wskazanemu notariuszowi za pomocą platformy ePUAP, a następnie podmiot publiczny przekazuje dokument elektroniczny notariuszowi za pomocą platformy ePUAP. Wówczas notariusz może wydrukować otrzymany dokument oraz opatrzeć go datą pewną, dzięki czemu zyskuje on moc dokumentu urzędowego.

Taki dokument stanowi załącznik do aktu notarialnego albo jest okazywany przy dokonaniu czynności notarialnej – w zależności od potrzeby.

Warunki skorzystania z ułatwienia

1. Ułatwienie to obowiązuje w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z koronawirusem. Nie można więc z niego skorzystać w innych stanach nadzwyczajnych, ani podczas epidemii ogłoszonej w związku z inną chorobą.
2. Dotyczy dokumentów elektronicznych sporządzonych przez podmioty publiczne – czyli nie dotyczy to dokumentów wydawanych np. przez sądy administracyjne.
3. Określony dokument ma być niezbędny do przeprowadzania konkretnej czynności notarialnej.

Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie.

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

Tarcza Antykryzysowa 3.0 – rozprawa on-line

By | Bez kategorii

W dniu 15.05.2020 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 tzw. Tarcza Antykryzysowej 3.0.

Jednym z rozwiązań przyjętych w Tarczy Antykryzysowej 3.0. jest możliwość przeprowadzenia przez sąd rozprawy on-line. Wprowadza ona w tym zakresie stosowną zmianę w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695).

Zgodnie z treścią nowopowstałego art. 15zzs(1) pkt 1 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, zwanej dalej „Kodeksem postępowania cywilnego” rozprawę lub posiedzenie jawne przeprowadza się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w nich uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w nim uczestniczących.

Rozprawy on-line mają być przeprowadzane przez sąd za pomocą specjalnego wewnętrznego systemu teleinformatycznego sądów, który obecnie jest już używany przez sądy. Z moich informacji pozyskanych od sędziów nie obawiają się oni przeprowadzania rozpraw on-line przez ten system. Prawdopodobnie będzie to się odbywało w ten sposób, że sąd prześlę na maila strony / jej pełnomocnika odpowiedni link w celu połączenia się z e-rozprawą. Całość rozprawy ma być nagrywana (dźwięk i obraz) i w ten sposób powstanie e-protokół z rozprawy.

Warto zwrócić uwagę na warunek zastosowania przez sąd rozprawy on-line jakim jest nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób mających w niej uczestniczyć. Ta okoliczność będzie badana przez sąd prowadzący daną sprawę. W praktyce okaże się jak często sądy będą stosować rozprawy on-line w dobie koronawirusa (oraz rok po jej ustaniu).

PS. Dla zainteresowanych poniżej znajduje się link do tekstu Tarczy Antykryzysowej 3.0.:

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000875

Pozdrawiam
Michał Gruchacz
Radca prawny

Alimenty poza katalogiem „spraw pilnych”

By | Bez kategorii

Niestety sprawy dotyczące alimentów nie zostały zakwalifikowane w tarczy antykryzysowej jako pilne – czyli takie, które w czasie epidemii muszą być rozpatrywane przez sądy. Z kolei sądy ograniczyły prace do końca maja, ale nowe rozprawy są obecnie wyznaczane nawet na sierpień.

Co można zrobić w takiej sytuacji ?

W takiej sytuacji ratunkiem może być artykuł 14a ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z treścią tego przepisu prezes właściwego sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy jako pilnej, jeśli jej nie rozpoznanie mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt, poważne szkody dla interesu społecznego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, a także gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Jeżeli przesłanki opisane w tym przepisie są spełnione można złożyć wniosek do sądu o to aby ten wystąpił do prezesa o wprowadzenie jej do katalogu spraw pilnych.

Ponadto jest możliwość wnoszenia o udzielenie zabezpieczenie przez sąd na czas toczącego się postępowania (rozstrzygnięcie tymczasowe). W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wniosek o udzielenie (lub zmianę zabezpieczenia) w sprawach rozpoznawanych według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego i na posiedzeniu niejawnym (o ile na podstawie całokształtu okoliczności sprawy sąd nie uzna za konieczne rozpoznania wniosku na rozprawie).

Kancelaria Radcy Prawnego Michała Gruchacza jest gotowa reprezentować Państwo w postępowaniach dotyczących alimentów zarówno toku całego postępowania sądowego jaki i również świadczyć pomoc prawną tylko w zakresie sporządzenia wniosków o których mowa powyżej.

Odliczenie podatkowe darowizny dokonanej na walkę z koronawirusem

By | Bez kategorii

Podatnik, który podaruje określonym podmiotom medycznym środki służące do walki ze skutkami koronawirusa, odliczy nawet 200 % wartości udzielonej pomocy. Warunkiem jest, aby zostały one przekazane do 30 kwietnia 2020 r.

Tarcza antykryzysowa przewiduje specjalne zasady dotyczące możliwości uwzględniania w rozliczeniu podatku dochodowego darowizn przekazywanych na cele walki z pandemią koronawirusa.

Podatnicy mogą odliczać od podstawy opodatkowania, w celu obliczenia podatku lub zaliczki na podatek, nieodliczone darowizny przekazane w terminie od 1 stycznia do 30 września w 2020 r. na przeciwdziałanie skutkom koronawirusa.

Warunki skorzystania z preferencji:

1. Darowizna musi być celowa – przekazana na przeciwdziałanie koronawirusowi, tj. na wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków (w tym skutków społeczno-gospodarczych). Należy o tym pamiętać decydując o tym, co chcemy przekazać – rzeczy czy pieniądze.

2. Darowizna musi być przekazana na rzecz konkretnego podmiotu, tj.:
– podmiotu wykonującego działalność leczniczą, wpisanego do specjalnego wykazu prowadzonego przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ w porozumieniu z wojewodą, albo;
– Agencji Rezerw Materiałowych z przeznaczeniem na cele wykonywania zadań ustawowych, albo
– Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych z przeznaczeniem na cele wykonywania działalności statutowej.

Należy pamiętać, że nie każdy szpital czy stacja pogotowia ratunkowego może przyjąć darowiznę w przedmiotowym trybie, ze wszystkimi tego preferencyjnymi konsekwencjami dla darczyńcy. Preferencja podatkowa jest bowiem możliwa do zastosowania tylko w odniesieniu do darowizn na rzecz podmiotów ujętych w wykazie. Aby sprawdzić czy dany podmiot znajduje się w wykazie należy sprawdzić strony internetowe regionalnych oddziałów NFZ.

3. Darowizna przekazywana musi być rzeczywiście „przekazana”, a jej wysokość powinna być udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy, a w przypadku darowizny niepieniężnej – dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

4. Darowizna nie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych.

Jeżeli opisane wyżej warunki zostaną spełnione, to darczyńca może odliczyć:
– 200 % wartości darowizny przekazanej do 30 kwietnia 2020 r.
– 150 % wartości darowizny przekazanej w maju 2020 r.
– 100 % wartości darowizny przekazanej między 1 czerwca a 30 września 2020 r.

Zachęcamy do wsparcia „medyków” w walce z koronawirusem. Dobro powraca. Do końca kwietnia nawet dwukrotnie 🙂

Pozdrawiam
Michał Gruchacz
radca prawny

STRATEGIA BIZNESOWA NA CZAS KRYZYSU W FIRMIE – UJĘCIE PRAWNE … czyli „jak ugryźć kryzys” – E BOOK

By | Bez kategorii

Dzisiaj w ręce Naszych Czytelników przekazujemy kolejny e -book dedykowany przedsiębiorcom pt. STRATEGIA BIZNESOWA NA CZAS KRYZYSU W FIRMIE – UJĘCIE PRAWNE … czyli „jak ugryźć kryzys”.

Strategia biznesowa na czas kryzysu w firmie – e-book

PS. Pod koniec e-booka mamy dla Ciebie propozycję – koniecznie sprawdź jaką 🙂

 

 

KORONAWIRUS – Q&A – PROBLEMY Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (E-BOOK)

By | Bez kategorii

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszym najnowszym e-bookiem pt. „KORONAWIRUS – Q&A – PROBLEMY Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ”.

Jest on kierowany przede wszystkim do przedsiębiorców, których dotykają problemy z prowadzeniem działalności gospodarczej w dobie koronawirusa i odpowiada na pytania, które coraz częściej pojawiają się w głowie przedsiębiorców.

Wystarczy kliknąć w ten link:

Koronawirus – ebook

Pozdrawiamy

Zespół Kancelarii

Radcy Prawnego Michała Gruchacza

KORONAWIRUS – Q&A – Praca zdalna

By | Bez kategorii

PRACA ZDALNA 

1.Czym jest i kiedy jest możliwa ?

Ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (zwana dalej ustawa COVID-19) przewiduje, że pracodawca może, w celu przeciwdziałania COVID-19, polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy zdalnej (art. 3 ustawy COVID -19).

Pracę zdalną ustawa COVID -19 definiuje jako wykonywanie pracy określonej w umowie o pracę poza miejscem jej stałego wykonywania.

Ustawodawca daje zatem pracodawcy możliwość jednostronnego skierowania pracownika (w trybie polecenia służbowego) do wykonywania pracy poza zakładem pracy. Nie jest wymagana do tego zgoda pracownika.

Nowe przepisy ustawy COVID-19 pozwalają uniknąć konieczności zmiany umowy o pracę z uwagi na zmianę miejsca wykonywania pracy.

W każdej chwili pracodawca może takie polecenie „cofnąć” wzywając pracownika do wykonywania pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu pracy wskazanym w umowie o pracę.

Ustawa COVID -19 nie przewiduje, że muszą być spełnione jakieś szczególne przesłanki do wdrożenia pracy zdalnej. Istotne jest to, by takie polecenie było wydane w celu przeciwdziałania COVID-19. Pracodawca nie może zatem skierować pracownika do wykonywania pracy zdalnej, by osiągnąć inny cel, np. odizolowanie od innych pracownika, który złożył wypowiedzenie.

2. Komu można wydać polecenie pracy zdalnej ?

Polecenie pracy zdalnej pracodawca może wydać wobec pracownika zdolnego do pracy, a zatem takiego, który jest zdrowy. Można je również wydać wobec pracownika, który prosi o pracę zdalną, ponieważ gorzej się czuje, ale nie ma objawów zarażenia COVID-19. Najbezpieczniej byłoby ustalić transparentne reguły komu takie polecenie będzie wydawane, mając na uwadze bieżącą sytuację związaną z rozprzestrzenianiem się koronawirusa.

O tym, czy istnieje potrzeba wprowadzenia pracy zdalnej w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się COVID-19 w danym zakładzie pracy decyduje pracodawca.

Warto zaznaczyć, że „praca zdalna” została zdefiniowana jako praca poza miejscem jej stałego wykonywania. Oznacza to, że nie musi to być praca wykonywana z domu (czyli z miejsca zamieszkania) pracownika, ale także z każdego innego miejsca pod warunkiem, że jest to inne miejsce niż stałe miejsce pracy określone w umowie.

3. W jaki sposób zleca się pracę zdalną ?

Pracownik może być skierowany przez pracodawcę do wykonywania pracy zdalnej „przez czas oznaczony”. Przepisy nie wskazują konkretnego terminu. Wskazówką powinien tu być cel, dla którego pracownik jest kierowany do pracy zdalnej. Okres ten nie powinien być jednak nadmiernie długi.

Polecenie pracy zdalnej może dotyczyć wyłącznie pracy określonej w umowie o pracę. Skutkuje to tym, że pracownik nie może otrzymać polecenia wykonywania innej pracy niż umówiona w umowie o pracę.

Ponadto praca zdalna nie może być wykonywana przez tych pracowników, których charakter pracy uzgodniony w umowie o pracę wyklucza jej wykonywanie zdalnie (np. operatorzy linii produkcyjnych, kierowcy). Wobec tych osób pracodawca nie może zastosować pracy zdalnej.

Jeżeli do wykonania pracy zdalnej konieczny jest sprzęt, musi go zapewnić pracodawca. On też ponosi koszty wykonywania pracy zdalnej.

Pracownik wykonujący pracę zdalną nadal pracuje w systemie czasu pracy, który obowiązuje go podczas pracy w miejscu pracy określonym w umowie. Warto jednak zadbać o to, by przekazując polecenie pracy zdalnej pracodawca wskazał sposób potwierdzania przybycia i obecności w pracy.

Pracodawca może wydać pracownikowi polecenie wykonywania pracy zdalnej w jakiejkolwiek formie tj. ustnie, telefonicznie, mailowo lub SMS-owo. Przepis nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy. Warto jednak, by pracodawca zastosował taką formę, którą będzie mógł wykorzystać dla celów dowodowych (chociażby formę mailową). Leży to także w interesie pracownika, aby mógł udowodnić, że nie zdecydował samowolnie o pracy zdalnej.

W poleceniu powinien zostać wskazany również okres wykonywania pracy zdalnej tak, by obie strony wiedziały jak długo pracownik ma pracować poza miejscem uzgodnionym w umowie.

 

PS W przypadku problemów prawnych związanych z obecną pandemią koronawirusa zachęcamy do kontaktu z nami drogą mailową (sekretariat@kancelariagruchacz.pl) lub telefoniczną (668735219).

Po jakim czasie można sprzedać bez podatku odziedziczone mieszkanie ?

By | Porady o spadkach, Życie osobiste

Nie każdy wie, że o dnia 01.01.2019 r. wielu właścicieli odziedziczonych nieruchomości nie musi czekać 5 lat od śmierci spadkodawcy na dokonanie nieopodatkowanej sprzedaży swoich nieruchomości.

Ustawa z dnia 23.10.2019 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła nowe regulacje w zakresie sposobu obliczania okresu, po upływie którego można zbyć nieruchomość bez konieczności rozliczania się z obowiązku podatkowego.

Po jakim czasie można sprzedać odziedziczoną nieruchomość bez podatku?

Nowe przepisy przewidują, że 5-letni okres „wyczekiwania” nie liczy się od śmierci spadkodawcy, lecz od daty jej nabycia lub wybudowania przez spadkodawcę. Oznacza to, że wielu spadkobierców de facto od razu będzie mogło dokonać nieopodatkowanej sprzedaży odziedziczonej nieruchomości. Wystarczy, aby spadkodawca był właścicielem tej nieruchomości przez co najmniej 5 lat.

Warto podkreślić, że okres władania przez spadkodawcę nieruchomością proporcjonalnie pomniejsza 5- letni okres, którym związany jest spadkobierca.

Opisana zmiana dotyczy wszystkich spadkobierców, którzy sprzedają odziedziczone nieruchomości po 01.01.2019 r. Nie ma znaczenia data spadkobrania.

Należy zwrócić uwagę na szczególny sposób liczenia 5-letniego okresu „wyczekiwania”. Termin ten jest bowiem liczony od końca roku kalendarzowego np. jeżeli zmarły ojciec wybudował dom w 2015 r., to syn dziedziczący w 2019 r. może sprzedać go bez podatku dopiero w roku 2021.

Na marginesie warto wskazać, że od 01.01.2019 r. nastąpiło również wydłużenie z dwóch do trzech lat okresu, w którym dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości musi być wydatkowany przez podatnika na własne cele mieszkaniowe, aby skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej.

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej, jest wyłącznie poglądem autora.

Co wchodzi w skład spadku po zmarłym ?

By | Porady o spadkach, Życie osobiste

Warto wiedzieć, co wchodzi w skład spadku po zmarłym, a czego nie można po nim odziedziczyć. Dzisiaj postaram się przybliżyć to, wydawałoby się nieskomplikowane, zagadnienie.

Spadek po zmarłym to nie tylko majątek zmarłego, mający fizyczną postać, tj.: dom, działka, samochód lecz ogół praw i obowiązków, które należały do spadkodawcy w chwili śmierci. Dane prawo lub obowiązek może wejść do masy spadkowej, jeżeli: a) ma charakter majątkowy, b) nie jest ściśle związane z osobą zmarłego, c) nie przechodzi na inne osoby na mocy odrębnych przepisów.

Co wchodzi w skład spadku?

Do spadku wchodzą w szczególności następujące prawa majątkowe:
a) własność – jej przedmiotem mogą być nieruchomości, tj.: domy, mieszkania, lokale, grunty lub ruchomości, tj.: samochody, maszyny, surowce, dzieła sztuki, biżuteria;
b) udziały we współwłasności nieruchomości lub ruchomości;
c) prawo użytkowania wieczystego gruntów – spadkobiercy wchodzą w prawa i obowiązki użytkownika wieczystego;
d) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu – ograniczone prawo rzeczowe, polegające na prawie do korzystania z lokali wchodzących w skład spółdzielni mieszkaniowych; ogół praw i obowiązków jest zbliżony do praw właściciela, jednak formalnym właścicielem lokalu pozostaje spółdzielnia;
e) służebności gruntowe – ograniczone prawa rzeczowe, tj. prawo przejazdu przez działkę; służebności te dziedziczone są wraz z prawem własności do nieruchomości na rzecz której zostały ustanowione;
f) posiadanie – stan faktyczny, polegający na rzeczywistym władaniu rzeczą; „dziedziczenie posiadania” może mieć znaczenie np. przy zasiedzeniu nieruchomości – uwzględnienie okresu samoistnego posiadania spadkodawcy przy obliczaniu biegu terminu zasiedzenia nieruchomości;
g) wierzytelności – wynikające z umów zawartych przez spadkodawcę (np. niespłacona pożyczka, zaległy czynsz za wynajmowane mieszkanie, zaległa płatność za fakturę), bezpodstawnego wzbogacenia (osiągnięcia korzyści majątkowej kosztem spadkodawcy bez podstawy prawnej), czynów niedozwolonych (np. odszkodowanie za wypadek komunikacyjny);
h) papiery wartościowe np. akcje, obligacje, weksle, czeki, bony skarbowe;
i) prawa autorskie majątkowe np. tantiemy;
j) prawa własności przemysłowej np. patent;
k) roszczenia z tytułu zachowku przysługującego spadkodawcy.

W skład spadku nie wchodzą natomiast prawa i obowiązki ściśle związane z osobą spadkodawcy, tj.:
a) uprawnienie do renty przyznanej w związku z wypadkiem powodującym uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia;
b) prawo wynikające z umowy dożywocia;
c) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu – prawo do korzystania z lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność spółdzielni; konstrukcyjnie zbliżone do najmu; dziedziczeniu podlega jedynie wkład uiszczony za uzyskanie prawa lokatorskiego;
d) służebność osobista – podobna konstrukcyjnie do służebności gruntowej, ale charakteryzująca się ścisłym związkiem z osobą na rzecz której jest ustanawiana; wygasa z chwilą śmierci uprawnionego;
e) prawo wynikające z umowy użytkowania;
f) alimenty;
g) wszelkie prawa o charakterze niemajątkowym np. żądanie rozwodu;
h) prawa i obowiązki przechodzące w chwili śmierci spadkodawcy na inne określone osoby, niezależnie od samego spadkobrania;
i) roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę; wyjątkiem jest sytuacja, gdy zostało ono uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało już wytoczone za życia spadkodawcy;
j) prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych.

W skład spadku wchodzą również długi spadkodawcy, wynikające z:
a) zawartych przez niego umów;
b) popełnionych czynów niedozwolonych;
c) niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w skład spadku po zmarłym wchodzą nie tylko prawa własności rzeczy, lecz również inne praw majątkowe.

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej, jest wyłącznie poglądem autora.

Sądowy dział spadku

By | podział majątku, Porady o spadkach, Życie osobiste

Gdy spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia w kwestii dokonania działu spadku w drodze umowy, wówczas konieczne staje się przeprowadzenie sądowego działu spadku.

W takim przypadku sądem właściwym jest sąd spadku tj. sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Jednakże na żądanie uczestnika działu, zgłoszone nie później niż na pierwszej rozprawie, sąd spadku może przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu znajduje się spadek lub jego znaczna część, albo sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają wszyscy współspadkobiercy. Oznacza to, że każdy ze spadkobierców ma możliwość zmiany właściwości sądu na sąd rejonowy właściwy według położenia spadku lub miejsca zamieszkania wszystkich współspadkobierców. Warto wskazać również na możliwość przeprowadzenia postępowania działowego przed sądem polubownym.

Wniosek o dział spadku może złożyć samodzielnie każdy spadkobierca. Na marginesie warto zauważyć, że oprócz spadkobierców przedmiotowy wniosek może złożyć również: a) nabywca udziału w spadku; b) spadkobierca spadkobiercy; c) spadkobierca nabywcy udziału w spadku; d) wierzyciel spadkodawcy, który zajął uprawnienia spadkowe swego dłużnika w toku prowadzonej egzekucji.

Co należy umieścić we wniosku o dział spadku?

We wniosku o dział spadku należy:
a) przedstawić postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (jeżeli nie ma ani postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia to sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w toku postępowania działowego);
b) podać jakie testamenty pozostawił po sobie spadkodawca, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują albo wskazać, że spadkodawca nie pozostawił po sobie żadnych testamentów;
c) przedstawić spis inwentarza lub jeżeli brak jest spisu inwentarza należy wskazać majątek mający być przedmiotem działu;
d) wskazać na dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy – w przypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość.

W toku postępowania działowego sąd powinien przede wszystkim ustalić skład i wartość spadku, podlegającego działowi oraz dane dotyczące spadkobierców, określone w art. 682 kodeksu postępowania cywilnego.

Stan spadku sąd określa według chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), zaś jego wartość według cen rynkowych z chwili dokonania działu. Ustaleń tych sąd dokonuje przede wszystkim na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania oraz przedstawionych przez nich dokumentów. W razie sporu między współspadkobiercami, o to czy dany przedmiot należy do spadku, sąd spadku może wydać tzw. postanowienie wstępne. Od prawidłowego ustalenia wskazanych kwestii zależy prawidłowe określenie wartości udziałów poszczególnych spadkobierców (ich sched spadkowych), a także przysługujących im spłat lub dopłat. Wadliwość ustalenia tych kwestii z reguły podważa w całości dokonany dział spadku, co skutkuje koniecznością uchylenia w całości postanowienia w przedmiocie działu spadku.

Głównym celem postępowania działowego jest zniesienie wspólności majątku spadkowego pomiędzy spadkobiercami i przyznanie im poszczególnych przedmiotów spadkowych.

Ponadto postępowanie o dział spadku może obejmować również:
a) zaliczenie darowizn i zapisów windykacyjnych na poczet sched spadkowych (należy jednak pamiętać, że do przeprowadzenia zaliczenia niezbędne jest zgłoszenie takiego żądania przez zainteresowanego spadkobiercę, kwestia ta nie jest bowiem rozpoznawana przez sąd z urzędu);
b) uwzględnienie zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku;
c) rozliczenie wzajemnych roszczeń pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

W przypadku, gdy wszyscy współspadkobiercy złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd będzie nim związany. Oznacza to, że sąd wyda postanowienie odpowiadające treści zgodnego wniosku, jeżeli przedstawiony projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego ani nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.

W przypadku sądowego działu spadku możliwe jest zastosowanie następujących sposobów podziału: a) podziału w naturze; b) przyznania przedmiotów w całości na własność albo współwłasność; c) podziału cywilnego.

Rzecz, która nie da się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu spadkobiercy albo kilku współspadkobiercom na współwłasność z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd wyznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.

Ponadto przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

Postanowienie sądu o dziale spadku ma charakter konstytutywny tzn. z chwilą jego uprawomocnienia się ustaje wspólność majątku spadkowego, a własność przedmiotów spadkowych przechodzi jednocześnie na wskazanych w nim spadkobierców. Prawomocne postanowienie działowe stanowi tytuł własności rzeczy. Oznacza to, że może być podstawą wpisu do księgi wieczystej w przypadku nieruchomości. Prawomocne postanowienie działowe jest ponadto tytułem egzekucyjnym w zakresie, w jakim orzeka o obowiązku dopłaty lub o wydaniu rzeczy pomiędzy współwłaścicielami.

Nasza Kancelaria oferuje pomoc z zakresu prawa spadkowego.

PS Zapraszam Cię do lektury mojego poprzedniego tekstu dotyczącego umownego działu spadku.

Umowny dział spadku

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej, jest wyłącznie poglądem autora.