Category

Porady prawne alimenty

Szukasz informacji na temat alimentów? Z naszych wpisów w kategorii “Porady o alimentach” dowiesz się m.in. czym, jest obowiązek alimentacyjny, w jaki sposób możesz ubiegać się o podwyższenie alimentów, a także kiedy wygasa obowiązek świadczeń alimentacyjnych.

Alimenty na studenta

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Gdy student nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, bowiem nie może podjąć pracy zarobkowej wówczas musi liczyć na pomoc rodziców. Problem pojawia się wtedy gdy rodzice nie chcą dalej wspomagać finansowo dziecka.  W szczególności problem ten dotyczy studentów studiów dziennych, którzy z uwagi na plan zajęć na studiach de facto nie mogą wykonywać pracy zarobkowej.

Pozew o alimenty dla studenta

W przypadku gdy student sam nie jest w stanie się utrzymać i jednocześnie nie otrzymuje wsparcia finansowego od rodziców może pozwać ich o alimenty. Zgodnie z art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.) rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Z kolei rodzice zgodnie z treścią art. 133 § 2 k.r.o. mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Należy podkreślić, że przesłanką do zasądzenia alimentów jest wykazanie, że uprawniony (student) nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. W sprawie o alimenty na studenta istotne będzie więc, czy podjął on studia dzienne czy zaoczne.

Alimenty na studenta – wysokość

Wysokość alimentów zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (studenta) oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (rodziców). Zakres usprawiedliwionych potrzeb studenta będzie zależeć głównie od wydatków ponoszonych przez niego na mieszkanie, wyżywienie oraz edukację (podręczniki, materiały dydaktyczne oraz zajęcia dodatkowe). W pozwie o alimenty należy opisać ponoszone wydatki, obliczyć je i następnie wykazać.

Sąd wydając wyrok w zakresie wysokości alimentów powinien nie tylko uwzględnić potrzeby dziecka, ale także możliwości finansowe rodzica. Rodzic co do zasady, każdorazowo może próbować uchylić się od obowiązku alimentacji w powołaniu na trudną sytuację. Jednak sam fakt istnienia trudnej sytuacji nie wpływa na obowiązek alimentacyjny i koniecznym jest wszczęcie postępowania uchylenie obowiązku alimentacyjnego i udowodnienie w tym postępowaniu trudnej sytuacji.

Co może mieć pozytywny wpływ na zasądzenie alimentów dla studiujących osób?

Jeśli student uczy się wzorowo, zdaje egzaminy w pierwszych terminach, to z pewnością łatwiej będzie mu wykazać zasadność swojego żądania w ewentualnym sporze o alimenty. Czasami jednak sytuacja jest bardziej skomplikowana: student nie zalicza egzaminów, powtarza rok studiów. Nie należą do rzadkości sytuacje, w których student w toku studiów podejmuje decyzję o zmianie planów i rozpoczyna nowy kierunek studiów.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że słabe wyniki w nauce pełnoletniego dziecka uzasadniają uchylenie obowiązku alimentacyjnego rodziców względem niego. Istotnym dla oceny zasadności żądania zasądzenia alimentów może być również fakt, w jakim wymiarze czasowym odbywają się zajęcia i ile czasu student poświęca na naukę. Sądy stoją na stanowisku, że alimenty nie należą się takiemu studentowi, który z własnej winy nie zalicza egzaminów, a w szczególności powtarza kolejne lata studiów, nie przykłada się do nauki oraz nie dąży do usamodzielnienia się.

Jednak trzeba zaznaczyć, że tego typu sprawy nie są szablonowe. Dlatego każdą sprawę należy badać odrębnie, bowiem niekiedy niuanse decydują o ostatecznym rozstrzygnięciu sądu.

 

Pozdrawiam

radca prawny

Michał Gruchacz

Czy zawarcie nowego związku małżeńskiego ma wpływ na alimenty ?

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne rozwodowe, Porady prawne życie osobiste

Często spotykanym problemem w kwestii alimentów jest zagadnienie ukształtowania wysokości alimentów w przypadku zawarcia nowego związku małżeńskiego przez zobowiązanego do płatności alimentów.

Zawarcie nowego związku małżeńskiego a obowiązek alimentacyjny

Zawarcie nowego związku małżeńskiego przez zobowiązanego do alimentacji powoduje powstanie  nowej rzeczywistości. Co do zasady z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustrój wspólności majątkowej. To powoduje, że między małżonkami powstaje więź gospodarcza. Wyjątek dotyczy zawarcia przez małżonków umów zmieniających ustrój majątkowy małżeński (popularnie nazywanych intercyzami).

Alimenty na dziecko z poprzedniego związku małżeńskiego

Wobec tego jeżeli małżonek zobowiązany do alimentacji na dziecko z poprzedniego małżeństwa ponownie zawrze związek małżeński, to sytuacja ta będzie oddziaływała na jego możliwości finansowe. W takim przypadku oceniając istniejący obowiązek alimentacyjny należy mieć na uwadze również sytuację życiową i materialną  jego nowo założonej rodziny. Osoba ta będzie zatem zobligowana do utrzymania zarówno dzieci z poprzedniego jak i z aktualnego małżeństwa, które co do zasady mają przecież prawo do równej stopy życiowej. Oznacza to, że każde z potrzeb tych dzieci powinno być zaspokajane przez rodzica sprawiedliwie, bez uprzywilejowania. Warto zaznaczyć, że podczas analizowania całej sytuacji nie należy kierować się tym czy płacący alimenty w procesie rozwodowym został uznany za stronę winną rozkładu pożycia małżeńskiego. Najważniejsze jest w tym przypadku równe zaspokojenie potrzeb potomstwa z pierwszego i kolejnego małżeństwa.

Alimenty na byłego małżonka a nowy związek

Podobnie sytuacja się przedstawia gdy sąd zasądził alimenty na ex-małżonka. Jak wskazałem powyżej ponowne zawarcie związku małżeńskiego przez małżonka zobowiązanego alimentacyjnie wpływa na jego sytuację finansową. Uprawniony do alimentów ex-małżonek musi pogodzić się z faktem, iż płatnik alimentów ma nową rodzinę, którą musi utrzymywać.

Wobec tego zarówno w przypadku alimentów na dzieci jaki i na ex-małżonków nowa rodzina małżonka płacącego alimenty zazwyczaj będzie okolicznością powodującą zmniejszenie wysokości jego dotychczasowych zobowiązań alimentacyjnych. Oczywiście, nie można wykluczyć odwrotnej sytuacji gdy były małżonek poślubił osobę bardzo zamożną i w dodatku nie ma z nią dzieci. Wówczas jego sytuacja majątkowa uległaby polepszeniu, co może potencjalnie doprowadzić do podwyższenia alimentów. W praktyce jest to jednak rzadko spotykana sytuacja.

Podstawą prawną zmniejszenia obowiązku alimentacyjnego jest przepis art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Podsumowując należy stwierdzić, że założenie nowej rodziny przez byłego współmałżonka może mieć wpływ na istniejący obowiązek alimentacyjny. Wpływ ten dotyczy zarówno zobowiązania alimentacyjnego płaconego na rzecz ex-małżonka, jak i tego, które uiszczane jest na rzecz dzieci z poprzedniego małżeństwa.

Pozdrawiam

radca prawny

Michał Gruchacz

 

Alimenty poza katalogiem „spraw pilnych”

By | Aktualności prawne, Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Niestety sprawy dotyczące alimentów nie zostały zakwalifikowane w tarczy antykryzysowej jako pilne – czyli takie, które w czasie epidemii muszą być rozpatrywane przez sądy. Z kolei sądy ograniczyły prace do końca maja, ale nowe rozprawy są obecnie wyznaczane nawet na sierpień.

Jak uzyskać alimenty podczas pandemii?

W takiej sytuacji ratunkiem może być artykuł 14a ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z treścią tego przepisu prezes właściwego sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy jako pilnej, jeśli jej nie rozpoznanie mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt, poważne szkody dla interesu społecznego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, a także gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Jeżeli przesłanki opisane w tym przepisie są spełnione można złożyć wniosek do sądu o to aby ten wystąpił do prezesa o wprowadzenie jej do katalogu spraw pilnych.

Ponadto jest możliwość wnoszenia o udzielenie zabezpieczenie przez sąd na czas toczącego się postępowania (rozstrzygnięcie tymczasowe). W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wniosek o udzielenie (lub zmianę zabezpieczenia) w sprawach rozpoznawanych według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego i na posiedzeniu niejawnym (o ile na podstawie całokształtu okoliczności sprawy sąd nie uzna za konieczne rozpoznania wniosku na rozprawie).

Kancelaria Radcy Prawnego Michała Gruchacza jest gotowa reprezentować Państwo w postępowaniach dotyczących alimentów zarówno toku całego postępowania sądowego jaki i również świadczyć pomoc prawną tylko w zakresie sporządzenia wniosków o których mowa powyżej.

Alimenty w trakcie procesu rozwodowego

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne rozwodowe, Porady prawne życie osobiste

Gdy rozwodzący się małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci sąd w wyroku rozwodowym orzeka również o obowiązku alimentacyjnym rodziców względem dzieci. Warto jednak wiedzieć, że aby uzyskać alimenty na rzecz dzieci małżonek, który będzie sprawował bieżącą opiekę na dziećmi nie musi czekać na wydanie wyroku przez sąd, które może potrwać od kilku do kilkunastu miesięcy.

Zgodnie z treścią art. 753 kodeksu postępowania cywilnego w sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia.

Przepis ten stwarza możliwość prowizorycznego (tymczasowego) uregulowania kwestii obowiązku alimentacyjnego poprzez nałożenie na rodzica obowiązku zapłaty na rzecz dziecka jednorazowej kwoty lub okresowej (periodycznej) sumy tytułem alimentów. Ze względu na charakter alimentów zabezpieczenie powinno co do zasady następować w formie okresowego płacenia wskazanej sumy pieniężnej. Celem tej regulacji jest natychmiastowe dostarczenie dziecku środków utrzymania.

Ze względu na szczególny charakter roszczeń alimentacyjnych przy ich zabezpieczaniu nie ma konieczności uprawdopodobniania istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczania. Wnioskodawca musi jedynie uprawdopodobnić istnienie roszczenia alimentacyjnego. W praktyce sprowadza się przede wszystkim do wykazania dwóch kwestii: istnienia więzi rodzic – dziecko i braku uczestniczenia w kosztach utrzymania dziecka przez rodzica.

Konieczność złożenia wniosku o zabezpieczenie alimentów

Warto wskazać, że dla udzielenia wskazanego zabezpieczenia konieczny jest wniosek. Sąd nie zadziała w tym zakresie z urzędu. Wniosek ten może złożyć w imieniu uprawnionego rodzic, z którym mieszka dziecko. Sąd jest związany wnioskiem uprawnionego co do sposobu zabezpieczenia np. czy ma być to świadczenie jednorazowe czy periodyczne. Wniosek ten może zostać już zawarty w samym pozwie rozwodowym. Warto podkreślić, że od wniosku tego nie trzeba uiszczać żadnej opłaty sądowej.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu. Termin ten ma niestety jedynie charakter instrukcyjny i jego przekroczenie nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji. Rozstrzygnięcie wniosku o udzielenie zabezpieczenia następuje co do zasady na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron). Udzielenie zabezpieczenia przyjmuje formę postanowienia. Sąd z urzędu doręcza to postanowienie obu stronom. Stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu przysługuje środek zaskarżenia – zażalenie, który powinien złożyć w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.

W przypadku braku dobrowolnego płacenia alimentów przez zobowiązanego uprawniony może prowadzić egzekucję komorniczą na podstawie w/w postanowienia po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd.

Potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej? Zapraszamy: prawo rodzinne, rozwód, alimenty.

Zapraszam serdecznie do zapoznania się z innymi moimi tekstami dotyczącymi obowiązku alimentacyjnego:

 

Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny

Czy rodzice mogą umówić się co do sposobu zaspokajania potrzeb dziecka?

Obowiązek alimentacyjny byłego małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

*Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

Obowiązek alimentacyjny byłego małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne rozwodowe, Porady prawne życie osobiste

Wyobraź sobie, że Pani Katarzyna i Pan Marek byli małżeństwem, które zostało jednak rozwiązane na mocy wyroku sądu z dnia 11.01.1998 r. Rozwód został orzeczony z wyłącznej winy Pana Marka. Pani Katarzyna w przeciwieństwie do Pana Marka nie zawarła nowego związku małżeńskiego. Obecnie Pani Katarzynie trudno jest utrzymać się samodzielnie. Jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1 600 zł, która nie pozwala jej na pokrycie wszystkich potrzeb życiowych. Na swoje miesięczne utrzymanie potrzebuje kwoty rzędu 2 200 zł. Oznacza to, że brakuje jej około 600 zł miesięczne na pokrycie ponoszonych przez nią wydatków. Z informacji posiadanych przez Panią Katarzynę wynika, że Pan Marek obecnie uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 2 400 zł miesięczne.

Pani Katarzyna dowiedziała się od koleżanki, że istnieje coś takiego jak obowiązek alimentacyjny byłych małżonków. W związku z tym postanowiła skierować się po poradę prawną w tej sprawie do zaprzyjaźnionego radcy prawnego, który prowadził z sukcesem jej sprawę rozwodową. W trakcie rozmowy Pan Mecenas przypomniał Pani Katarzynie, że właśnie po to przed złożeniem pozwu rozwodowego wyjaśniał jej skutki żądania rozwodu z orzekaniem o wyłącznej winie Pana Marka w zakresie obowiązku alimentacyjnego. Obecnie – w związku z orzeczeniem wyłącznej winy za rozkład pożycia małżeńskiego po stronie Pana Marka – będą mieli ułatwione zadanie przy żądaniu od byłego męża alimentów, bowiem nie będą musieli udowadniać niedostatku po stronie Pani Katarzyny, lecz wystarczy udowodnienie wystąpienia stanu istotnego pogorszenia sytuacji materialnej Pani Katarzyny i jego związku z rozwodem.

Co to jest obowiązek alimentacyjny byłych małżonków?

Zgodnie z treścią art. 60 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w prawie rodzinnym jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Celem jakiemu służy roszczenie oparte na art. 60 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zapobieżenie sytuacji, w której rozwód miałby spowodować pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej małżonka niewinnego w porównaniu do sytuacji, w której znajdowałby się w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie. Zakres, w jakim to ma nastąpić, określa z jednej strony stopień pogorszenia się sytuacji materialnej małżonka niewinnego, a z drugiej strony zasady słuszności, które określają jaki w konkretnej sprawie zakres przyczynienia się małżonka winnego może być uznany za „odpowiedni”. Z reguły będzie on się znajdował pomiędzy granicą, poniżej której leży niedostatek, a granicą, której przekroczenie byłoby zrównaniem stopy życiowej obojga rozwiedzionych małżonków (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2009r., I ACa 565/09).

Kryterium oceny zasadności takiego roszczenia stanowi porównanie sytuacji materialnej małżonka niewinnego z tym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie (teza XIII uchwały Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86).

Pan Mecenas poradził Pani Katarzynie złożenie pozwu przeciwko Panu Markowi na kwotę 300 zł. Przyjął bowiem, że hipotetyczny wspólny dochód Pani Katarzyny i Pana Marka wnosiłby obecnie 4 000 zł. Przy alimentach rzędu 300 zł Pani Katarzyna będzie miała w sumie 1 900 zł, a Pan Marek będzie dysponował 2 100 zł miesięcznie. Większe alimenty rzędu 400 zł doprowadziłyby do zrównania stopy życiowej byłych małżonków, co byłoby nieuprawnione. Pani Katarzyna zgodziła się na propozycję Pana Mecenasa i do sądu trafił pozew o alimenty na kwotę 300 zł. Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tej sprawie uznał w całości roszczenie Pani Katarzyny i zasądził od Pana Marka na rzecz Pani Katarzyny alimenty w wysokości 300 zł miesięczne.

Przydatne orzeczenie: Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13.06.2018 r., III Ca 218/18.

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

 

*Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

 

Obniżenie wysokości alimentów

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

W dzisiejszym teksie postaram się udzielić odpowiedzi na pytanie w jakich sytuacjach możliwe jest obniżenie wysokości alimentów. Tekst ten uzupełni moje ostatnie teksty dotyczące możliwości zastosowania przepisu art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawa rodzinnego. Przepis ten stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Ostatnie moje teksty dotyczyły „zmian stosunków” (zmian okoliczności) prowadzących do podwyższenia alimentów oraz uchylenia obowiązku alimentacyjnego. Kolejnym wariantem zastosowania w/w przepisu jest zmiana okoliczności prowadząca do obniżenia wysokości alimentów.

Generalnie należy stwierdzić, że obniżenie alimentów może nastąpić w sytuacji gdy zmniejszyły się potrzeby uprawnionego lub pogorszyła się sytuacja materialna i majątkowa zobowiązanego. W praktyce możliwa jest również sytuacja, w której zarówno zmniejszyły się potrzeby uprawnione jak i pogorszyła się sytuacja finansowa zobowiązanego.

Przykładem sytuacji, w której możliwe jest żądanie obniżenia wysokości alimentów jest istnienie ważnego powodu do zmiany zatrudnienia na mniej zyskowne powodujące zmniejszenie się zarobków zobowiązanego do alimentacji, chyba że pogorszeniu się sytuacji zarobkowej zobowiązanego do alimentacji odpowiada równoznaczny wzrost potrzeb uprawnionych do alimentacji, a zasądzone na rzecz uprawnionych alimenty nie przekraczają możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z 12.3.1973 r., III CRN 6/73).

Dopuszczalna jest również zmiana wysokości świadczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający złożenie pozwu w przypadku gdy wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające takie żądanie. Jednak objęcie okresu sprzed wytoczenia powództwa powinno wynikać wprost z sentencji wyroku. W przeciwnym razie obowiązek alimentacyjny ulega zmianie z dniem uprawomocnienia się wyroku.

Obniżenie alimentów – jak się bronić?

Możliwość żądania zmiany świadczeń alimentacyjnych z mocą wsteczną przez zmniejszenie ich wysokości jest dopuszczalna nawet wówczas, gdy alimenty zostały już wyegzekwowane. Jednak w takim przypadku uprawniony może bronić się przed koniecznością zwrotu wyegzekwowanych już alimentów podnosząc, że uzyskaną korzyść (alimenty) zużył w taki sposób, że nie jest już wzbogacony (art. 409 kodeksu cywilnego).

Powództwo o zmniejszenie wysokości świadczeń alimentacyjnych może być zabezpieczone poprzez zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednak z uwagi na szczególnie uprzywilejowany charakter świadczeń alimentacyjnych do udzielenia takiego zabezpieczenia konieczny jest wysoki stopień uwiarygodnienia powództwa np. poprzez przedstawienie dokumentów świadczących o niepełnosprawności, zaświadczenie o zarobkach.

Zapraszam serdecznie do lektury pozostałych moich wpisów dotyczących zmiany obowiązku alimentacyjnego:

Podwyższenie alimentów – 10 przykładów

Jak podwyższyć wysokość alimentów?

Uchylenie obowiązku alimentacyjnego

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

Uchylenie obowiązku alimentacyjnego

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Wyobraź sobie, że Pan Zdzisław ma pełnoletnią córkę Anię, na którą zgodnie z treścią wyroku z 2011 roku ma obowiązek płacić alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie. Ania ma 21 lat, nie uczy się i żyje w związku partnerskim z Krzysztofem. Utrzymuje się z alimentów, dorywczych prac i dochodów swojego partnera Krzysztofa. Pan Zdzisław nie chce płacić już alimentów na Anię i zastanawia się do kiedy ma obowiązek płacić alimenty na córkę. Aby uzyskać odpowiedź na to pytanie udał się do znajomego radcy prawnego.

Znajomy radca prawny po wysłuchaniu Pana Zdzisława powiedział mu, że w jego sytuacji istnieje szansa na uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec córki. Podstawę prawną dla jego powództwa o uchylenie obowiązku alimentacyjnego stanowi art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawa rodzinnego. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków w przypadku Pana Zdzisława polega na tym, że córka Ania uzyskała już (powinna uzyskać) zdolność do samodzielnego utrzymania się.

Kiedy można przestać płacić alimenty?

Przepis art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustanawia zasadę, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Z kolei przepis art. 133 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Warto wskazać, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka nie jest ograniczony jakąś sztywną granicą wieku dziecka np. uzyskania pełnoletności. Obowiązek alimentacyjny nie jest również zależny od stopnia wykształcenia dziecka tzn. nie ustaje z osiągnięciem jakiegoś poziomu wykształcenia np. uzyskanie wyższego wykształcenia.

Jedyną okolicznością mającą prawne znaczenie dla trwania obowiązku alimentacyjnego jest możliwość samodzielnego utrzymania się przez dziecko. Przyjmuje się jednak, że nie można tego oczekiwać od dziecka małoletniego. Oznacza to, że pełnoletnie dziecko, które wyraża chęć dalszej nauki i ma zdolności pozwalające mu na kontynuowanie tej nauki musi być nadal alimentowane przez rodzica. Odmienne podejście prowadziłoby do uniemożliwienia lub co najmniej znacznego utrudnienia pełnoletniemu dziecku dalszego rozwoju z uwagi na brak środków materialnych na pokrycie kosztów kontynuowania nauki (zdobycia wykształcenia). Taka sytuacja byłaby również sprzeczna z podstawowym obowiązkiem rodzica wynikającym z art. 96 § 1 zd. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowiącego, że rodzice są obowiązani troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że córka Pana Zdzisława jest w stanie się samodzielnie utrzymać, a nawet gdyby przyjąć, że nie jest w stanie się samodzielnie utrzymać to taki stan wynika z jej zaniedbań (braku starań w tym zakresie).

Pan Zdzisław aby móc przestać płacić alimenty na rzecz córki musi jednak wytoczyć powództwo o uchylenie obowiązku alimentacyjnego, bowiem tylko orzeczenie sądu może uregulować w jednoznaczny sposób kwestie ustania obowiązku alimentacyjnego ciążącego na Panu Zdzisławie.

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

Jak podwyższyć wysokość alimentów?

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Często słyszę pytanie: co zrobić gdy wysokość zasądzonych alimentów nie starcza już na pokrycie kosztów utrzymania dziecka? Dzisiaj postaram się odpowiedzieć na pytanie postawione w tytule mojego tekstu – jak podwyższyć wysokość alimentów.

Podstawą prawną dla żądania podwyższenia alimentów jest art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawa rodzinnego. Przepis ten stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Zmiana stosunków może prowadzić m.in. do podwyższenia wysokości alimentów. Dzieje się tak gdy zwiększeniu uległy usprawiedliwione potrzeby uprawnionego lub zwiększyły się możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Może zdarzyć się również sytuacja, że zwiększeniu ulegną zarówno usprawiedliwione potrzeby uprawnionego jak i możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

Stwierdzenie czy w danej sprawie nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uzasadniająca podwyższenie alimentów zależy od tego czy istniejące w danej sprawie okoliczności mają charakter trwały, dotyczą zasadniczych kwestii, ilościowo znacznych i wyczerpują przesłanki istotne dla zakresu zobowiązania alimentacyjnego (potrzeby uprawnionego i możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego).

Zmiana orzeczenia jest dopuszczalna tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu. Ustalenie czy nastąpiła wspomniana zmiana następuje przez porównanie obecnego stanu faktycznego z okolicznościami istniejącymi w momencie wydania orzeczenia, które chcemy zmienić. Oznacza to, że przedmiotem postępowania dowodowego jest zmiana okoliczności zarówno po stronie uprawnionego, jak i zobowiązanego.

Możliwość zmiany orzeczonego obowiązku alimentacyjnego za okres poprzedzający wytoczenie powództwa z art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez jego podwyższenie jest ograniczona. Istnieje tylko wtedy gdy po stronie uprawnionego pozostały niezaspokojone potrzeby z tego okresu lub pozostały zobowiązania zaciągnięte względem osoby trzeciej na zaspokojenie tych potrzeb.

Jak podwyższyć alimenty?

Na koniec pragnę wskazać, że sam Sąd Najwyższy zauważył małą społeczną świadomość prawną w zakresie możliwości zmiany wyroku zasądzającego alimenty (w szczególności podwyższenia alimentów). Teza XII pkt 5 uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9.06.1976r., III CZP 46/75 zawiera zalecenie kierunkowe mające na celu wzmożoną ochronę rodziny. Stanowi ona, że: „W ustnych motywach wyroku zasądzającego alimenty sąd powinien pouczyć strony, że w razie zmiany stosunków będą mogły żądać zmiany tego wyroku. Jak bowiem wynika z praktyki, zainteresowani często nie znają tej zasady, co niejednokrotnie powoduje, że uprawnieni do alimentów uzyskują (od zobowiązanych do alimentacji lub z funduszu alimentacyjnego) kwoty niższe od tych, jakie w aktualnych okolicznościach im się należą”.

 

Zachęcam do zapoznania się z innym moim wpisem na blogu dotyczącym kwestii podwyższenia alimentów:

Podwyższenie alimentów – 10 przykładów

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

 

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

Podwyższenie alimentów – 10 przykładów

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Dzień Dobry 🙂

Dzisiaj postaram się podać Ci 10 przykładowych sytuacji, w których według mnie istnieje możliwość starania się o podwyższenie alimentów na dziecko.

W jakich sytuacjach można podwyższyć alimenty na dziecko?

1. Dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły. Pojawiają się nowe koszty związane m.in. z wyprawką szkolną.
2. Dziecko potrzebuje dodatkowych, płatnych zajęć edukacyjnych (korepetycje) lub ogólnorozwojowych (np. basen, piłka nożna).
3. Dziecko zachorowało i pojawiły się koszty związane z lekami, rehabilitacją, specjalną dietą.
4. Dziecko kontynuuje naukę na studiach i pojawiają się koszty związane m.in. z czesnym, wynajmem pokoju, utrzymaniem dziecka poza domem rodzinnym.
5. Rodzic, który na co dzień wychowuje dziecko stracił pracę i potrzeby dziecka nie mogą być w całości zaspokojone.
6. Rodzic, który na co dzień wychowuje dziecko zachorował i stracił zdolność do wykonywania pracy zarobkowej. Co przekłada się na brak możliwości zaspokojenia w całości potrzeb dziecka.
7. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nabył duży spadek. Jego możliwości majątkowe znacznie wzrosły, a zasądzone alimenty na dziecko były niewielkie.
8. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów dostał pracę, a wcześniej był bezrobotny. Oznacza to, że jego możliwości zarobkowe znacznie wzrosły.
9. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów dostał nową, znacznie lepiej płatną pracę. Oznacza to, że jego możliwości zarobkowe znacznie wzrosły.
10. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów uzyskał świadczenie emerytalne/rentowe, a wcześniej nie miał regularnego miesięcznego dochodu.

Oczywiście w przypadku kierowania sprawy do sądu każdą z tych sytuacji należałoby odpowiednio udokumentować np. faktury, rachunki, czy dokumentacja medyczna.

Jeżeli ktoś z Czytelników ma pomysł na uzupełnienie tej listy to zapraszam serdecznie do podawania swoich przykładów w komentarzu pod wpisem 🙂 Wówczas zrobię aktualizację wpisu 🙂

Potrzebujesz pomocy prawnej z prawa rodzinnego? Zapraszam do kontaktu.

Pozdrawiam
Michał Gruchacz

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.

Dziecko pozamałżeńskie – roszczenia przeciwko biologicznemu ojcu

By | Porady prawne alimenty, Porady prawne życie osobiste

Matce dziecka pozamałżeńskiego na podstawie art. 141 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawa rodzinnego przysługują przeciwko ojcu biologicznemu dziecka dwie kategorie roszczeń.

Po pierwsze matka dziecka pozamałżeńskiego może żądać od ojca biologicznego pokrycia zwyczajowo przyjętych, typowych kosztów związanych z ciążą i porodem. W tej grupie kosztów mieszczą się np. koszty wyprawki dziecka, łóżeczka, wózka, opieki położniczo-lekarskiej. Jeżeli na skutek ciąży lub porodu matka poniosła inne konieczne wydatki (np. w wyniku komplikacji okołoporodowych) albo szczególne straty majątkowe, wówczas może dodatkowo żądać pokrycia przez ojca odpowiedniej części tych wydatków lub strat.

Po drugie matce dziecka pozamałżeńskiego przysługuje żądanie zwrotu kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu. Obowiązek ten może zostać z ważnych powodów przedłużony na dłuższy czas.

Przedłużenie obowiązku utrzymania matki stanowi dalszą ochronę praw dziecka. Zabezpieczenie utrzymania matce ma, w swojej istocie, na celu zapewnienie dziecku niezbędnej opieki w sytuacji szczególnej, w której, w okolicznościach konkretnej sprawy, jest to możliwe tylko przez matkę, która w okresie zaprzestania w związku z tym pracy zarobkowej nie ma środków do zapewnienia sobie niezbędnego utrzymania (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.09.1978r., II CR 418/78).

Korzystanie przez matkę z bezpłatnego urlopu w celu sprawowania opieki nad dzieckiem może stanowić ważną przyczynę żądania udziału ojca w kosztach jej utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące (por. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23.04.1976r., III CZP 20/76).

Podstawą do dochodzenia w/w żądań jest wyłącznie ciąża i poród. Matce nie przysługują żadne roszczenia w przypadku poronienia lub zabiegu przerwania ciąży.

Co jest warunkiem ustalenia roszczeń wobec biologicznego ojca?

Warunkiem dochodzenia roszczeń wynikających z art. 141 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest prawne ustalenie ojcostwa. Matka dziecka pozamałżeńskiego nie może wystąpić z roszczeniami zanim nie nastąpi uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa. Nie ma jednak żadnych przeszkód procesowych do zgłoszenia żądań z art. 141 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wraz z powództwem o ustalenie ojcostwa.

Zakres obowiązku alimentacyjnego ojca biologicznego wynikający z art. 141 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uzależniony jest od możliwości majątkowych i dochodowych ojca i indywidualnych i usprawiedliwionych potrzeb matki dziecka. Ojciec niebędący mężem matki obowiązany jest przyczynić się do pokrycia wydatków w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom sprawy. Proporcjonalny udział matki i ojca w omawianych wydatkach i stratach zależy od możliwości zarobkowych i majątkowych każdego z nich.

Na przykład jeżeli matka pozostaje w stosunku pracy i pobiera wynagrodzenie za pracę (zasiłek macierzyński, który wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku), istotne znaczenie dla określenia zakresu obowiązku alimentacyjnego ojca może mieć ustalenie, czy w okresie porodu wzrosły koszty utrzymania matki w porównaniu ze zwykłymi kosztami jej utrzymania. Z kolei jeżeli matka nie pracuje i nie ma prawa do zasiłku macierzyńskiego, zakres obowiązku ojca do pokrycia kosztów jej utrzymania może wynosić nawet 100 %.

Roszczenia matki dziecka pozamałżeńskiego określone w art. 141 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przedawniają się z upływem trzech lat od dnia porodu.

Zapraszam Cię do lektury innych moich wpisów dotyczących alimentów:

Zwrotne roszczenia alimentacyjne między rodzicami dziecka

Czy rodzice mogą umówić się co do sposobu zaspokajania potrzeb dziecka?

Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny

 

Pozdrawiam

Michał Gruchacz

radca prawny

 

* Tekst nie stanowi porady ani opinii prawnej jest wyłącznie poglądem autora.